Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əməkdaşlıq siyasi dialoqla yanaşı, iqtisadiyyat, təhlükəsizlik, enerji, təhsil və texnologiya sahələrini də əhatə edir. Azərbaycan Respublikası ilə Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığı arasında 12 noyabr 2026-cı ildə Dublin şəhərində imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələdir. Əvvəlki dostluq və əməkdaşlıq sənədlərinin davamı olan bu Bəyannamə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın yeni prioritetlərini müəyyənləşdirir.
Bəyannamədə BMT Nizamnaməsinə və beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, dövlətlərin suverenliyinə, müstəqilliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət əsas siyasi prinsiplər kimi təsbit olunur. Sənəddə 8 avqust 2025-ci il tarixli Vaşinqton Sülh Zirvəsi Bəyannaməsinin əhəmiyyəti vurğulanır, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında münasibətlərin normallaşdırılması istiqamətində atılan addımlar dəstəklənir. Bu yanaşma regionda davamlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasında diplomatik əməkdaşlığın əhəmiyyətini göstərir. Müdafiə potensialının gücləndirilməsi, ümumi təhlükələrə qarşı mübarizə, sərhəd idarəçiliyi və hüquq-mühafizə sahəsində əməkdaşlıq da tərəfdaşlığın mühüm istiqamətlərindəndir.
İqtisadi əməkdaşlıq Bəyannamənin əsas prioritetlərindən birini təşkil edir. Tərəflər ticarət və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsini, bərpaolunan enerji, infrastruktur və xidmətlər sahəsində birgə təşəbbüslərin təşviqini nəzərdə tuturlar. Xüsusilə Orta Dəhlizin inkişafına verilən dəstək Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat və logistika imkanlarının genişləndirilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bu istiqamətdə əməkdaşlıq ölkəmizin Şərq-Qərb iqtisadi əlaqələrində strateji mövqeyinin möhkəmlənməsinə töhfə verə bilər.
Enerji sahəsində tərəfdaşlıq ənənəvi əməkdaşlıq istiqamətləri ilə yanaşı, bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafını, yaşıl maliyyələşdirməni və aşağı karbonlu texnologiyaların tətbiqini də əhatə edir. Eyni zamanda, maliyyə bazarları, ticarət maliyyəsi və kiçik və orta biznesin inkişafı üzrə əlaqələrin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Ticarət və İqtisadi Əməkdaşlıq üzrə Birgə Hökumətlərarası Komissiya bu istiqamətdə əməkdaşlığın əlaqələndirilməsi üçün mühüm institusional platforma rolunu oynayır.
Bəyannamənin diqqətçəkən istiqamətlərindən biri də təhsil, elm və innovasiya sahələrində əməkdaşlığın inkişafıdır. Ali və peşə təhsili, elmi tədqiqatlar, rəqəmsal bacarıqlar və müasir texnologiyalar üzrə təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Universitetlər, elmi-tədqiqat institutları və sənaye müəssisələri arasında tərəfdaşlığın təşviqi, xüsusilə süni intellekt, rəqəmsal idarəetmə və innovasiya sahələrində birgə təşəbbüslər üçün yeni imkanlar yaradır. Bu baxımdan sənəd Azərbaycan ali təhsil müəssisələrinin beynəlxalq akademik əlaqələrinin və elmi potensialının inkişafı üçün də əhəmiyyətlidir.
Bəyannamədə müəyyənləşdirilən istiqamətlərin həyata keçirilməsi konkret layihələrin hazırlanmasını, müvafiq dövlət və özəl qurumlar arasında koordinasiyanı, eləcə də institusional əlaqələrin davamlılığını tələb edir. Xüsusilə investisiya, elmi tədqiqat və texnoloji inkişaf sahələrində real nəticələrin əldə olunması maliyyə, insan kapitalı və təşkilati imkanların səmərəli səfərbər edilməsindən asılıdır. Buna görə də sənədin əhəmiyyəti yalnız müəyyən etdiyi siyasi prioritetlərlə deyil, onların praktik nəticələrə çevrilməsi ilə qiymətləndirilməlidir.
Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətlərinin yeni mərhələsini müəyyən edən Birgə Bəyannamə ənənəvi siyasi və iqtisadi əməkdaşlıqla yanaşı, rəqəmsal transformasiya, yaşıl enerji, innovasiya və insan kapitalının inkişafını da vahid strateji çərçivədə birləşdirir. Sənəd ölkəmizin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmləndirilməsi, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, nəqliyyat və enerji potensialının artırılması, eləcə də təhsil və elm sahələrində beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi baxımından mühüm perspektivlər yaradır. Tərəfdaşlığın uzunmüddətli səmərəsi isə müəyyənləşdirilmiş prioritetlərin ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilməsindən asılı olacaqdır.
Azərbaycan Texnologiya Universiteti
Humanitar elmlər və multikulturalizm kafedrasının
müəllimi Həsənov Şahmalı Qnyaz oğlu
17 noyabr 2026-cı il tarixində Azərbaycan Texnologiya Universitetinin (ATU) rektoru Yaşar Ömərovun universitetdə təhsil alan əcnəbi tələbələrlə görüşü keçirilib. Görüşün əsas məqsədi əcnəbi tələbələrin universitet mühitinə inteqrasiyasını gücləndirmək, onların təhsil prosesi ilə bağlı fikirlərini öyrənmək, qarşılaşdıqları çətinlikləri dinləmək və universitetin ictimai-sosial həyatında fəal iştirakını təşviq etmək olub.
Görüş zamanı rektor Yaşar Ömərov tələbələrə ATU-nun fəaliyyəti, tədris imkanları, beynəlxalq əməkdaşlıq əlaqələri və universitetdə həyata keçirilən müxtəlif layihələr barədə məlumat verib. O, universitetin yalnız akademik biliklərin əldə olunduğu təhsil müəssisəsi deyil, eyni zamanda tələbələrin şəxsi inkişafı, sosial fəallığı və mədəniyyətlərarası ünsiyyəti üçün mühüm mühit olduğunu vurğulayıb.
Rektor əcnəbi tələbələri universitetin elmi, mədəni, sosial və ictimai həyatında daha fəal iştirak etməyə, təşkil olunan tədbirlərə, müxtəlif layihələrə və tələbə təşəbbüslərinə qoşulmağa dəvət edib. Bildirib ki, beynəlxalq tələbələrin universitet həyatında fəal iştirakı multikultural mühitin zənginləşməsinə, fərqli mədəniyyətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın və dostluq əlaqələrinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir.
İnteraktiv müzakirə şəraitində keçən görüşdə əcnəbi tələbələr onları maraqlandıran məsələlərlə bağlı suallarını səsləndirib, tədris prosesi, universitet həyatı və digər mövzular ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar. Rektor tələbələrin suallarını cavablandırıb, onların rəy və təkliflərinin universitet rəhbərliyi üçün əhəmiyyətini diqqətə çatdırıb. Görüşdə əcnəbi tələbələrin universitet mühitinə uyğunlaşmasının, onların akademik və sosial fəaliyyətlərə cəlb olunmasının, eləcə də tələbələrlə universitet rəhbərliyi arasında açıq və səmərəli kommunikasiya mühitinin formalaşdırılmasının vacibliyi qeyd edilib.
Sonda bu cür görüşlərin əcnəbi tələbələrlə birbaşa ünsiyyətin gücləndirilməsi, onların ehtiyac və gözləntilərinin daha yaxından öyrənilməsi baxımından əhəmiyyəti vurğulanıb.
Qeyd edək ki, hazırda ATU-da Türkiyə, Pakistan, Qazaxıstan, Gürcüstan, Rusiya, Ukrayna, Nigeriya, Hindistan, Nepal və Banqladeşdən olan ümumilikdə 183 əcnəbi tələbə təhsilin müxtəlif səviyyələri üzrə təhsil alır.
Azərbaycan Texnologiya Universitetində (ATU) 8 Noyabr – Zəfər Gününə həsr olunmuş idman yarışları çərçivəsində keçirilən fakültələrarası voleybol turnirinə yekun vurulub.
Turnirin final qarşılaşmasında İqtisadiyyat və idarəetmə fakültəsi ilə Qida mühəndisliyi fakültəsinin komandaları üz-üzə gəlib. 3:1 hesabı ilə qələbə qazanan İqtisadiyyat və idarəetmə fakültəsinin komandası turnirin qalibi olub. Qida mühəndisliyi fakültəsinin komandası ikinci yeri tutub.
Üçüncü yer uğrunda mübarizədə isə Nəqliyyat və sənaye texnologiyaları fakültəsinin komandası Turizm fakültəsinin komandasını 2:1 hesabı ilə məğlub edərək üçüncü yerə layiq görülüb.
Turnirin sonunda qaliblərə Zəfər kuboku və fəxri fərmanlar təqdim olunub.
12 noyabr – Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Günü xalqımızın əsl demokratiya və hüquq bayramıdır. Ulu Öndər Heydər Əliyevin də dediyi kimi: “Konstitusiyamız ümumbəşəri dəyərlərə və mütərəqqi milli ənənələrə söykənərək, bu günün reallıqlarını, dövlətin, cəmiyyətin inkişaf perspektivlərini əks etdirir”.
1918-1920-ci illərdə cəmi 23 ay mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə əsas qanun qəbul etməyə vaxt tapmamışdı. 28 may 1918-ci ildə qəbul edilmiş İstiqlal Bəyannaməsi dövlətin əsas siyasi-hüquqi prinsiplərini müəyyən etsə də, parlamentin fəaliyyəti dövründə bir sıra mühüm qanunvericilik aktları qəbul edilsə də, dövlətin ali hüquqi qüvvəyə malik daimi Əsas Qanunu – Konstitusiya qəbul edilməmişdi. AXC-nin əsas strateji hədəflərindən biri ümumi və demokratik seçkilər əsasında Azərbaycan Konstitusiya Məclisini (Məclis-Müəssisanı) çağırmaq və ölkənin daimi Konstitusiyasının məhz həmin Məclis tərəfindən qəbul edilməsini təmin etmək idi. Dövlət quruculuğu prosesində ciddi çətinliklərlə, ağır hərbi-siyasi mübarizə və sərhəd münaqişələri ilə üzləşən gənc respublika 1920-ci ilin aprelində Azərbaycanın bolşeviklər tərəfindən işğal edilməsi nəticəsində bu strateji məqsədini həyata keçirə bilmədi. SSRİ dövründə qəbul edilən sovet konstitusiyaları isə ideoloji çərçivələrə və totalitar rejimin tələblərinə xidmət edirdi. Yalnız müstəqilliyin bərpasından sonra sözün əsl mənasında həqiqi milli, demokratik və müstəqil Əsas Qanunun qəbul edilməsi tarixi zərurətə çevrildi.
1991-1993-cü illərdə dərin böhran fonunda dövlətçiliyimiz məhv olmaq təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı. Məhz belə bir şəraitdə xalqın təkidi və tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Ümummilli Lider Heydər Əliyev ictimai-siyasi sabitliyi bərpa etdi və müstəqil dövlətçiliyin təməlini qoydu.
1995-ci ilin 12 noyabrında keçirilən ümumxalq referendumu xalqın sarsılmaz iradəsinin təzahürü idi ki, həmin referendumda da seçicilərin 90 faizdən çoxu müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının lehinə səs vermişdi. Dövlətin əsas qanunu olan Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası həmin ilin 27 noyabrından etibarən qüvvəyə minmişdir.
Ulu Öndər Heydər Əliyevin həmin ilin 15 dekabrında imzaladığı Fərmana əsasən noyabrın 12-si Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası Günü elan edilmiş, bu günün ölkəmizdə təntənəli şəkildə qeyd edilməsi isə 1996-ci il 1 noyabr tarixli Fərmana əsasən qərara alınmışdır.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsi 1998-ci ildən etibarən – Əsas Qanunun qəbulundan sonra fəaliyyətə başladı və ölkəmizin hüquq sistemində insan hüquqlarının qorunmasının və qanunların aliliyinin təminatçısına çevrildi.
Dəyişən sosial-siyasi reallıqlar fonunda ölkə Konstitusiyasına 2002, 2009 və 2016-cı illərdə keçirilən referendumlar vasitəsilə əlavə və dəyişikliklər edilmiş, xüsusilə 2016-cı il dəyişikliyi ilə idarəetmə sistemində Birinci vitse-prezidentlik institutu yaradılmışdır.
Konstitusiyanın 48-ci və 25-ci maddələrinin birbaşa insan hüquqları və onların təminatlarına həsr olunması, dövlətimizin ali məqsədinin məhz vətəndaş hüquqlarının qorunmasından ibarət olduğunu bir daha sübut edir. Beynəlxalq hüquqi sənədlərə müvafiq olaraq bu normalar ölkəmizdə yaşayan hər bir vətəndaşın hüquq və azadlıqlarını etibarlı şəkildə qoruyur: “Dövlət, irqindən, etnik mənsubiyyətindən, dinindən, dilindən, cinsindən, mənşəyindən, əmlak vəziyyətindən, qulluq mövqeyindən, əqidəsindən, siyasi partiyalardan, həmkarlar ittifaqlarından və digər ictimai birliklərə mənsubiyyətindən asılı olmayaraq hər kəsin hüquq və azadlıqlarının bərabərliyini təmin edir”.
Prezident İlham Əliyevin də bu xüsusda qeyd etdiyi kimi: “Xalqımızın Ümummilli Lideri, müasir Azərbaycan dövlətinin qurucusu Heydər Əliyevin bilavasitə rəhbərliyi ilə hazırlanmış Konstitusiya müasir dünyanın sivil dəyərləri və qanun yaradıcılığı təcrübəsinə... söykənərək demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlət quruculuğu üçün möhkəm təməl yaratmışdır”. Təməli Ulu Öndər tərəfindən qoyulmuş bu siyasət bu gün də uğurla davam etdirilir, Azərbaycan vətəndaşının rifahı və sosial təminatları mütəmadi olaraq gücləndirilir.
2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsi ilə qazanılmış tarixi Zəfər və bundan 3 il sonra, məhz sentyabr ayında həyata keçirilən antiterror əməliyyatları nəticəsində Azərbaycanın suverenliyinin bütün ərazilərdə tam bərpa edilməsi Ali Qanunumuzun hüquqi qüvvəsinin hər bir qarış torpağımızda bərqərar olmasını təmin etdi. Vətən müharibəsinin 5-ci ildönümü, Konstitusiyamızın qəbul edilməsinin 30-cu ildönümü münasibətilə Prezident İlham Əliyev 2024-cü ilin 28 dekabrında imzaladığı Fərmana əsasən 2025-ci ili Azərbaycan Respublikasında Konstitusiya və Suverenlik ili elan etmişdir ki, məhz bu qərar da Azərbaycanın hüquqi qüdrətinin və ərazi bütövlüyünün ayrılmaz birliyinin ifadəsi idi.
Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası sadəcə hüquqi sənəd deyil, xalqımızın milli kimliyinin, azadlıq əzminin və dövlətçilik təfəkkürünün ən ali ifadəsidir. Bu gün suveren və ərazi bütövlüyünü tam bərpa etmiş Azərbaycan dövləti Ümummilli Lider Heydər Əliyevin ideyalarına və Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasətinə əsaslanaraq, Konstitusiyanın aliliyi altında daha parlaq gələcəyə doğru inamla irəliləyir.
Azərbaycan Texnologiya Universiteti
Humanitar elmlər və multikulturalizm kafedrasının
baş müəllimi Zəminə Rəsul qızı Novruzova
Azərbaycan Texnologiya Universitetinin tələbəsi Kənan Məmmədli Sərhədçi İdman Mərkəzində keçirilən “Şuşa Kuboku 2026” yarışında birinci yeri tutub.
Qida mühəndisliyi fakültəsinin Şərabçılıq ixtisasında təhsil alan Kənan 16–17 yaşlı yeniyetmələr arasında 75 kq çəki dərəcəsində mübarizə apararaq bütün rəqiblərinə qalib gəlib. O daha əvvəl Özbəkistanda keçirilən Kikboksinq üzrə Dünya Kubokunda bürünc medal qazanıb. Həmçinin bu ilin sentyabrında İtaliyanın Jesolo şəhərində təşkil olunan WAKO Dünya Çempionatında da iştirak edib.
Tələbəmizi təbrik edir, yeni uğurlar arzulayırıq!
Azərbaycan Texnologiya Universitetində (ATU) struktur bölmələrin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi istiqamətində monitorinqlər keçirilib. Oktyabr ayında Struktur Bölmələrin Monitorinqi Komissiyası tərəfindən Mətbəə şöbəsinin, Mətbuat xidmətinin və Beynəlxalq əməkdaşlıq şöbəsinin fəaliyyəti yoxlanılıb.
Monitorinqlər çərçivəsində bölmələrin daxili qaydalara və nizamnamə tələblərinə uyğun fəaliyyəti, universitetin strateji hədəflərinin icrasında iştirakı, kadr potensialı və mövcud resurslardan istifadə vəziyyəti qiymətləndirilib. Yoxlamaların nəticələri əsasında müəyyən edilmiş çatışmazlıqlar barədə müvafiq bölmələrə korporativ elektron poçt vasitəsilə məlumat verilib, aşkar olunan nöqsanların növbəti monitorinqlərədək aradan qaldırılması tapşırılıb.
Monitorinqlərin keçirilməsində məqsəd struktur bölmələrin fəaliyyətinin universitetin daxili normativ sənədlərinə və strateji hədəflərinə uyğunluğunu qiymətləndirmək, idarəetmədə səmərəliliyi artırmaq, mövcud çatışmazlıqları müəyyənləşdirmək və daxili keyfiyyət təminatı mexanizmlərini gücləndirməkdir.